KONINLIJKE
HARMONIE SINT-CECILIA ROTSELAAR Omkijken naar 129 jaar volksverheffing in Rotselaar Vandaag
zit ik op de koffie bij Jos Wuyts, reeds 11 jaar voorzitter van
deze vereniging. Vol bezieling vertelt hij honderduit over wat volgens
hem de doelstellingen waren van de oprichters Francis CORDEMANS
en Alfons LONTHIE in 1871. We kunnen dat in één korte
zin samenvatten: "In duurzame eendracht tussen de leden, de
muziek bevorderen en verspreiden met oog voor de jeugd." En
Sint?Cecilia, de algemene patroonheilige van de muziek, werd de
naamgeefster voor de fanfare.
Een mooi streven dat echter door menselijke zwakheden en dorpspolitieke
drijverijen anders ingevuld werd. Er was na zes jaren reeds zulke
onenigheid dat de fanfare gesplitst werd en er een nieuwe ( ROTSELAERS
WARE VRIENDEN) opgericht werd.
Het vaandel (den drapeau) kostte in 1880 300 frank, hetgeen momenteel
meer dan 70.000 BEF zou zijn. Het was een rood fluwelen driehoek
met gouden geborduurde letters naar het klassieke model. Dit uniek
kunstwerk bestaat nog steeds, maar draagt de sporen van de tand
des tijds en is thans opgeborgen voor een eventuele latere restauratie
(sponsors?).
Alfons LONTHIE was de eerste voorzitter en Emiel DUCHESNE de eerste
dirigent. Zij bleven dit tot aan de eerste wereldoorlog in 1914.
Op 3 mei 1919 kwam er een nieuwe bestuursploeg met als voorzitter
Henri NACKAERTS en dirigent Alfons DEPRINS. Het werd een sterke
vereniging en in de dertiger jaren ging men ook toneelspelen. Zoals
voor andere verenigingen was dit een van de enige manieren om de
verenigingskas te spijzigen.
De tweede wereldoorlog legde in 1940 alle bedrijvigheid stil. Armand
NACKAERTS startte terug in 1945. In 1947 werd de voorzittersrol
overgenomen door Guillaume NACKAERTS, en dit voor een periode van
33 jaar. In die lange periode was Jozef VAN DEN WIJNGAERT dirigent
en werden vooral met stapmarsen hoge toppen gescheerd en allerlei
prijzen gewonnen.
De jaren 1960?1970 betekenden een echte inzinking voor de vereniging
en nieuw bloed bleef uit. Het was een malaise, niet alleen bij Sint?Cecilia
in Rotselaar, maar bij de jeugd in het algemeen. Door het verschijnen
van allerlei nieuwe ontspanningsmogelijkheden was er gebrek aan
interesse voor muziekstudie en fanfare?samenspel. Als reactie werd
in 1970 een majoretttengroep opgericht onder leiding van Mevrouw
DECA en nam men deel aan diverse stoeten o.a. carnavalsstoeten,
vakantiestoeten aan zee en feeststoeten van de jaartallen enz. ...
In 1980 werd de voorzitterstoel doorgegeven aan Jan WUYTS. Tijdens
de beginjaren'80 kwam er weer meer interesse van ouders en jeugd,
werd er meer en meer aan degelijke muzikale scholing gedacht en
werden jongegediplomeerde dirigenten aangetrokken, o.a. Christel
BORGHLEVENS de eerste vrouwelijke dirigente (198.)
Harmonie
Rotselaer's Ware Vrienden 1919 -1939
Deze 20 jaar had slechts één enkele dirigent de muzikale
leiding. Voorwaar een opmerkelijk man, meester Joseph Sas. En ij
was niet alleen dirigent maar bekommerde zich ook om het toneel.
In 1922 kwamen nieuwe statuten in voege ter vervanging van de eerste,
in de inlog verloren gegane. Interessant om te Onthouden is (lat
daarin o.a. gesteld werd in het verboden was in de vergaderingen
vloeken, zedeloze gesprekken te voeren, elkander te beschimpen,
te klagen enz. .. Van volksverheffing gesproken.
In die jaren liep de fanfare mee in alle processies, intochten van
nieuwe parochiale herders en waren aanwezig bij belangrijke feestgelijkheden.
Nieuwe leerling?muzikanten mochten bij deze gelegenheden voor de
eerste maal Welnemen.
1927 was een topjaar voor de Vereniging: 75 muzikanten en 192 betalende
leden. Totaal 265 of bijna 10% van de Rotselaarse bevolking.
De fanfare was dan ook meer dan een club waar de muziekhobby werd
bedreven: het was een sociale én culturele vereniging, een
sociaal vangnet soms waar de leden mekaar hielpen in moeilijke tijden.
Zo'n grote sociale groep had ongetwijfeld heel wat invloed op de
gemeente.
1946 - 1999
Begrijpelijkerwijze hadden er onder WO.II
geen noemenswaardige activiteiten plaats. En de daarop volgende
naoorlogse periode was een beetje de periode van dirigent Theo Van
Bever.
De toneelopvoeringen verdwenen en in de plaats kwam er nu een jaarlijks
muziekconcert. Met een tijdsgebonden repertorium.
Een ander aspect van die tijd was dat er een verschuiving plaatsgreep
van het sociale naar het muzikale vlak. Er waren nieuwe ontspanningsmogelijkheden
ontstaan en de mensen werden mobieler. Gevolg : een slinkend ledenaantal
en de resterende leden waren bijna uitsluitend muzikanten.
Om op een andere manier aan gelden te geraken organiseerde men in
de vijftiger jaren "Carnavalbals", met verkiezing van
Prins en Prinses Karnaval. Deze bals waren jarenlang een absolute
topper.
In de jaren zestig trad Frans Lambrechts (1962) aan als voorzitter
en j.B. Verhaegen (1964) als dirigent. Onder hun impuls bloeide
de vereniging weer op: in 1965 kwam er een trommelkorps en in 1969
een majorettenkorps bij. Het trommelkorps is blijven bestaan tot
1978.
In 1979 was de vereniging 100 jaar jong en werd er uitbundig gefeest.
De tachtiger jaren verliepen zonder veel turbulenties en alleen
de instelling van eigen muziekonderwijs binnen de vereniging onder
leiding van Alex Heyligen in 1982 en het geven van mosselen vanaf
1987 wil ik nog vermelden.
Eind 1988 biedt voorzitter Frans Lambrechts om gezondheidsredenen
ontslag aan.
De huidige voorzitter, de heer Jean Cockx, volgt hem op en leidt
de vereniging nog altijd.
Momenteel zijn er nog zo'n 30-tal muzikanten actief onder de kundige
leiding van dirigent Roel Bernaerts. Nieuwe, jonge muzikanten worden
nog steeds gratis door de eigen muziekschool opgeleid en staan klaar
om de harmonie in de toekomst te vervoegen.
Als u meer
wil te weten komen van de mogelijkheden bij deze vereniging kan
u contact opnemen met:
Jean Cockx, voorzitter
Wijngaard 1, 3110 Rotselaar
De Vlaamse Leeuw
- Werchter
Historie
Het volledige archief van deze vereniging
is tijdens de twee wereldoorlogen door brand verloren gegaan. Het
is dus "van horen zeggen" dat we deze kleine geschiedenis schrijven.
De vereniging is gesticht in 1880 vanuit een godsdienstig vennootschap,
"St. Franciscus". Vandaar ook de roepnaam "Sussen". De naam "Vlaamse
Leeuw" werd gekozen naar het voorbeeld van gelijknamige verenigingen
in de streek. Werchter was in die jaren een echte plattelandsgemeente
met een grotendeels katholieke boerenbevolking. Geen wonder dat
de eerste spelers in landbouwmiddens geronseld werden. Zeker toen
15 jaar later, al de brouwersgezinden de moedermaatschappij verlieten
(de afscheuring van de "Bannelingen").
Zijden vlag
De eerste vlag bestaat nog altijd doch wordt
niet meer gebruikt omwille van de fragiele toestand waarin deze
zich bevind. Het waren de "zusters van Maria" die deze zijden vlag
gemaakt hadden. Momenteel gebruikt men een identiek replica. Deze
wordt nog mee-gedragen tijdens optochten en andere feestelijkheden.
6 dirigenten
Opmerkelijk is dat men niet meer kan terugvinden
wie de stichters waren van de vereniging, maar wel de dirigenten
kent van in het begin. En dat waren er in die hele periode van 120
jaar slechts 6. Bij andere muziekverenigingen was dat dikwijls anders
en werden er veel meer dirigenten versleten.
Het waren : van 1880 tot 1896 : Eduard
Valkenaers
van 1896 tot 1912 : Guillaume Van
Den Eynde
van 1912 tot 1962 : Henri Van Leemputten
van 1962 tot 1971 : Albert Staes
van 1971 tot 1996 : Jos Van Rompuy
van1996 tot heden : Lieven Henkens
Heden
Na de tweede wereldoorlog kampte de vereniging,
zoals andere gelijkaardige verenigingen, met een ouderwets imago.
Kwam daar nog bij dat er toen weinig interessante muziekuitgaven
waren en helemaal geen ondersteuning door de overheid. De vereniging
boete in aan leden en de muzikanten die er waren hadden nood aan
vers bloed. In 1988 hakte men de knoop door en werd er in de schoot
van de fanfare op-nieuw begonnen met een muziekschool.Momenteel
heeft de vereniging een 30-tal spelende leden en zijn er 42 leerlingen
in opleiding waarbij wordt uitgekeken hoeveel er de rangen van de
spelers zullen komen vervoegen.Er werd begrepen dat de dirigent
van hoge klasse moest zijn en dus is er ook uitgekeken naar een
beroepsmuzikant/dirigent. Eén traditie wordt nog in ere gehouden
: het "Teerfeest". Daar wordt ieder jaar zelfgemaakte kip-kap gegeten.
Het teerfeest zelf duurt er nog twee dagen : zaterdag en zondag.Dat
de vereniging financieel heeft kunnen overleven is voor een groot
deel te danken aan het rockgebeuren in Werchter. De fanfare heeft
jaarlijks ploegen actief binnen en buiten de weide. En als deze
inkomstenbron moest wegvallen dan zou de fanfare het moeilijk krijgen
om rond te komen, denkt de huidige voorzitter.
De Vlaamse Leeuw "Bannelingen"
Ditmaal rit ik achter een pintje bij Maurice
De Potter, uitbater van Café Gambrinus en voorzitter van
de Koninklijke Fanfare Vlaamse Leeuw "Bannelingen". Scheurpartij
Zoals uit de lange naam blijkt is deze muziekvereniging
ontstaan uit het afscheuren in 1895 uit de 15 jaar eerder opgerichte
Fanfare Vlaamse Leeuw (Sussen). Wederom lag twist om de macht tussen
dorpsnotabelen, in dit geval tussen de pastoor en de brouwer, aan
de oorsprong van deze scheuring.
De "Bannelingen" waren de vereniging van de brouwer en
gingen ook onder de naam "Varkens" door het Werchterse
dorpsleven. De eerste voorzitter was Artur Van Roost. Deze trok
Petrus Van De Wijngaert aan als dirigent.
WO.I legde het fanfareleven stil en pas in 1.922 herbegon men onder
voorzitter Karel Van Roost en werd de Brusselaar Jules De Wolf dirigent.
Tevens werd in dat jaar de eerste vlag aangeschaft en deed de dorpsfanfare
een eerste uitstap.
Enkele jaren later (1926) hield men een eerste concert gekoppeld
aan een toneelavond. In die jaren deed men zo wat aan volkstoneel
en werden de dorpelingen, die zelden verder dan de buurdorpen kwamen,
wat cultuur en ontspanning bijgebracht. Kepies
Nog een te onthouden jaar is 1930 met de viering van het 100-jarig
bestaan van België in grootse eeuwfeesten. Ter dien gelegenheid
werden ook de eerste kepies aangekocht.
Zo komen we aan WO.II, een oorlogstijd met weinig tot geen activiteiten.
In 1943 gaat het ganse archief van de fanfare in een brand jammerlijk
verloren. Periode Theo Van Bever
Na deze roerige dagen begint men in 1946 terug opnieuw met wekelijkse
repetities. Het voorzitterschap blijft in de familie Van Roost,
met name Felix Van Roost. Nu wordt Theo Van Bever, alom gekend hier
in de streek, de nieuwe dirigent. Deze dirigent zal 13 jaar lang
zijn stempel drukken en haar mee helpen uitbouwen tot een bloeiende
vereniging met zo'n 45 à 50 muzikanten en een hele groep
niet-muzikanten als leden. De ledenfeesten werden van jaar tot jaar
belangrijker tot ze in de zestiger jaren zelfs drie dagen na elkaar
duurden en in die tijd een hele koe verorberd werd. Periode Alfons Goris
In 1959 was Alfons Goris, een man van Werchter zelf, dirigent geworden.
Hij maakte de huldiging mee van het 65jarig bestaan van de fanfare.
Ter dier gelegenheid mocht ze zich ook "Koninklijk" noemen.
Verder mag hij het behalen van de eerste prijs in de Provinciale
Dona Fabiola marswedstrijd van Fedekam te Aarschot (1961)op zijn
hoed schrijven.
In 1976 zal de huidige voorzitter, Maurice De Potter aantreden.
Deze was al vanaf zijn 12de jaar muzikant. Hij heeft allerlei instrumenten
bespeeld van trommelaartje tot heden saxofoon-tenor speler.
Alfons Goris zal 29 jaar dirigent blijven tot hij in 7988 de fakkel
zal doorgeven. Moge nog vermeld worden dat onder zijn kundige leiding
de fanfare de feestelijkheden ter gelegenheid van het bezoek van
de paus aan Leuven in 1985 mee opluisterde.
Bart Vandebosch zal in 1988 het dirigentenstokje overnemen om in
1993 zijn opdracht door te geven aan Liesbeth Verschuren. Deze jonge
Rotselaarse dirigente heeft in 1995 mee het 100-jarige bestaan gevierd
in een uniek optreden samen met de moedermaatschappij de Vlaamse
Leeuw die 115 jaar oud werd. Dit feest werd gevierd door een uniek
samenbrengen van de twee rivaliserende fanfares in één
gezamenlijk concert. Op dit succes werd echter niet verder gebouwd
en iedere vereniging ging weer zijn aloude aparte weg Wat brengt de toekomst?
In 1996 werd Peter De Wit dirigent. Momenteel heeft de Koninklijke
fanfare Vlaamse Leeuw "Bannelingen" nog zo'n 25-tal actieve
muzikanten. Vooral de jeugd die andere (leukere?) mogelijkheden
heeft om zich te ontspannen lijkt een beetje af te haken. De voorzitter
denkt eraan om terug zelf met muziekopleiding te beginnen om nieuw
bloed aan te trekken.
Of... zou een opnieuw en definitief samengaan met de moedermaatschappij
geen betere mogelijkheden bieden? Tenslotte is de vete tussen de
pastoor en de brou
de koninklijke
fanfare St-Cecilia ? Wezemaal
Deze fanfare bestaat reeds 138 jaar. Ze ontstond
in uit een zangvereniging die een jaar eerder was opgericht. De
eerste sponsors en beschermelingen waren de juffrouwen de Wouters
d'Oplinter en Jan Debetue. Veel meer is over deze eerste periode
niet geweten vermits in Wereldoorlog I alle documenten hierover
verloren zijn gegaan. Gelukkig kon de huidige voorzitter, Cyriel
Kockaerts, mij een eind op weg helpen met een handvol historische
feitjes. Na deze oorlog was het vooral de familie Strobants ?vader
en zoons? die de ruggengraat vormde van de vereniging. Vooral Gust
Strobants, bij Wezemalenaren beter gekend onder de roepnaam "Dikke
Fit", droeg de fanfare nauw aan het hart.
In die periode en tot in begin van de jaren zestig kwamen sponsorgelden
vooral van de toneelkring "De Bastaardzonen". In deze
toneelkring, ontstaan in de schoot van de fanfare, werd de kar vooral
getrokken door Míel en Charel Stuckens.
Met de komst van de TV viel deze bron van vermaak en financiering
echter stilaan weg. Men moest een andere manier vinden om geld in
't bakske te krijgen. En het werden "Mossel?en Restaurantdagen".
Deze doen het vandaag de dag nog altijd, al wordt het van jaar tot
jaar moeilijker. Want vele nieuwe verenigingen zijn ontstaan e er
zijn niet zo vele manieren om aan werkingsgelden te komen. Een ander
probleem is het gebrek aan infrastructuur. De parochiezaal is erg
populair bij de verenigingen en is dus zelden beschikbaar om evenementen
muzikaal op te luisteren. En bij het jaarlijks muziekconcert zit
de zaal afgeladen vol.
De huidige dirigent, Karla Van Loo houdt het stokje sinds 1992.
Ze landde hier aan vanuit het Lemmensinstituut en is begonnen met
het geven van saxlessen. Toen de vorige dirigent door omstandigheden
diende vervangen te worden deed ze dat met stijl en bravoure. Er
heerst een goede sfeer in de groep ( 35 à 40 spelers), zelfs
al is de dirigent veeleisend op uitvoeringen en repetities.
Is dat niet wat elke goede dirigent moet nastreven?
Wil ik nog even melden dat de wekelijkse repetities doorgaan in
de jongensschool op vrijdagavond om 20 uur. Verdere informatie kan
je bekomen bij voorzitter : Cyriel Kockaerts, Vleugtweg 30, Wezemaal 016/58.17.25
ondervoorzitter: Patrick Weynants, Eektstraat 8, Wezemaal 016/58.04.31
secretaresse: Nadine Servranckx, Vilvoordsebaan 31, Winksele 016/49.04.49